Hệ thống treo như một
Hệ thống treo như một "tấm đệm" cho tài xế

Hệ thống treo là gì? Hệ thống treo là bộ phận quan trọng trong thiết kế cơ học của xe và đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển động của xe và quyết định cảm giác lái.

Hệ thống treo là gì?
Hệ thống treo là gì?

Hệ thống treo là gì?

Hệ thống treo trên xe ô tô là một bộ phận rất quan trọng trong thiết kế cơ học của xe. Bộ phận này đóng vai trò chủ chốt trong việc đảm bảo chuyển động của toàn bộ kết cấu xe, quyết định đến cảm giác lái và sự thoải mái của người ngồi trên xe. 

Hệ thống treo như một "tấm đệm" cho tài xế
Hệ thống treo như một “tấm đệm” cho tài xế

Khi đi qua những đoạn đường xấu, đường gồ ghề, hệ thống này có tác dụng loại bỏ những dao động thẳng đứng, hạn chế ảnh hưởng cơ học đến khung và các chi tiết kim loại, tránh việc xe bị “chồm” lên quá nhiều, đồng thời đem lại sự thoải mái cho người ngồi trong xe.

Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống treo trên ô tô

Như trên, huongdanlaixeantoan.com đã nói, nhiệm vụ chủ yếu của hệ thống treo là giúp ô tô chuyển động êm dịu khi đi qua những đoạn đường không được bằng phẳng. Để làm được điều đó, hệ thống treo cần có 3 thành phần cơ bản sau: bộ phận đàn hồi, bộ phận giảm chấn và bộ phận dẫn hướng.

Bộ phận đàn hồi

Bộ phận đàn hồi giúp hấp thụ những dao động từ mặt đường
Bộ phận đàn hồi giúp hấp thụ những dao động từ mặt đường

Bộ phận này giúp hấp thụ những dao động từ mặt đường, giảm nhẹ tải trọng lên khung xe, tạo điều kiện cho bánh xe dao động, đảm bảo độ êm dịu cho xe. Hiện nay, bộ phận đàn hồi có các dạng sau:

Nhíp: đóng vai trò của cả ba bộ phận trong hệ thống treo, có khả năng chịu tải cao nhưng độ êm dịu thấp (sử dụng chủ yếu trên xe tải).

Lò xo: Công nghệ chế tạo đơn giảm, độ êm dịu tốt nhưng khó bố trí, thường được dùng chủ yếu trên các dòng xe con như Hyundai Grand i10, Honda Civic…

Thanh xoắn: công nghệ chế tạo phức tạp nhưng dễ bố trí, sử dụng chủ yếu trên nhiều dòng xe.

Khí nén: dùng cho những dòng xe cần tải lớn và độ êm dịu cao như xe khách trên 29 chỗ, xe bus… Bên cạnh đó, hệ thống treo khí nén điều khiển điện tử còn được ứng dụng trên những dòng xe sang như Mercedes S-Class, BMW 7-series,…)

Bộ phận giảm chấn

Tác dụng của bộ phận này là dập tắt nhanh dao động của bánh xe và thân xe để đảm bảo bánh xe bám đường tốt hơn, tăng tính êm dịu và độ ổn định trong quá trình vận hành.

Bộ phận giảm chấn giúp dập tắt nhanh dao động của bánh xe và thân xe
Bộ phận giảm chấn giúp dập tắt nhanh dao động của bánh xe và thân xe

Có hai loại giảm chấn gồm:

Giảm chấn thủy lực: Lợi dụng ma sat giữa các lớp dầu lỏng để dập tắt dao động.

Có hai loại giảm chấn thủy lực là giảm chấn dạng ống  (dẫn động trực tiếp, được sử dụng phổ biến) và giảm chấn dạng đòn (dẫn động gián tiếp qua hệ thống đòn nên phức tạp và vì thế ít dung cho ô tô hiện nay).

Giảm trấn ma sát: Nhíp đóng vai trò giảm chấn cho xe thông qua ma sát giữa các lá nhíp.

Bộ phận dẫn hướng

Bộ phận này đóng vai trò rất quan trọng giúp dẫn hướng, đảm bảo đúng động học bánh xe, hướng cho xe chỉ dao động trong mặt phẳng thẳng đứng. Ngoài ra, bộ phận dẫn hướng còn tiếp nhận và truyền lực, moment giữa bánh xe và phần khung vỏ của xe.

Bộ phận dẫn hướng giúp đảm bảo đúng động học bánh xe
Bộ phận dẫn hướng giúp đảm bảo đúng động học bánh xe

Có hai kiểu dẫn hướng chính là dùng nhíp (đối với xe tải) và dùng các cơ cấu tay đòn (xe con). Cũng chính việc bố trí và sắp xếp các tay đòn này mà nhà thiết kế có thể tạo ra những kiểu hệ thống treo khác nhau như hệ thống treo MacPherson, hệ thống treo tay đòn kép (double wishbone), hệ thống treo đa liên kết (multi-link),…

Các loại hệ thống treo cơ bản trên xe ô tô

Hệ thống treo phụ thuộc

Ở hệ thống treo phụ thuộc, các bánh xe được nối trên 1 dầm cầu liền, các chi tiết hệ thống treo sẽ nối dầm cầu với thân xe. Dao động của các bánh xe sẽ ảnh hưởng và phụ thuộc vào nhau.

Ở hệ thống treo phụ thuộc, các bánh xe được nối trên 1 dầm cầu liền
Ở hệ thống treo phụ thuộc, các bánh xe được nối trên 1 dầm cầu liền

Các chi tiết ở hệ thống treo phụ thuộc ít và đơn giản hơn, độ bền cao, chịu tải tốt và đặc biệt phù hợp với các loại ô tô tải cũng như ô tô con sử dụng kết cấu khung vỏ rời (body-on-frame). Tuy nhiên, khối lượng phần không được treo lớn nên hệ thống này kém êm dịu và kém ổn định.

Các kiểu hệ thống treo phụ thuộc có thể kể đến là treo liên kết Satchell, liên kết Watt, nhíp lá…

Hệ thống treo độc lập

Khác với hệ thống treo phụ thuộc, ở hệ thống treo độc lập, các bánh xe được gắn với thân xe một cách độc lập. Qua đó, hai đầu bánh xe có thể chuyển động riêng lẻ, dịch chuyển tự do mà không gây ảnh hưởng lẫn nhau.

Hệ thống treo độc lập
Hệ thống treo độc lập

Chính vì thế, các dao động từ mặt đường lên khung vỏ xe có thể kiểm soát được tốt hơn.

Các hệ thống treo độc lập tiêu biểu là hệ thống treo MacPherson, hệ thống treo tay đòn kép (double wishbone), hệ thống treo đa liên kết (multi-link),…

Với hệ thống treo này, phần không được treo nhỏ nhất nên khả năng bám đường của bánh xe cao, tính êm dịu cũng cao hơn. Do không có dầm cầu liền nối thân xe nên có thể trọng tâm xe thấp đi, nhưng ngược lại hệ thống treo độc lập có cấu trúc và thành phần phức tạp hơn…

Hệ thống treo bán độc lập

Theo tin tức từ các hãng xe, cấu hình hệ thống treo này vẫn cho phép hai bánh xe chuyển động tương đối với nhau, tuy nhiên chuyển động của chúng vẫn có ảnh hưởng đến nhau. Ngày nay, hệ thống treo này xuất hiện phổ biến nhất dưới dạng thanh xoắn (torsion beam) kết hợp với thanh cân bằng (stablizer bar).

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here